The Sufi Poetic Tradition of Punjab: Historical Analysis
Abstract
From four and a half thousand years ago to the present day, Punjab has a unique model in the subcontinent in terms of cultural, social, linguistic, cultural and social diversity. Punjab is also the center of India in the Muslim era. Thanks to its residential centralism, Punjab has gained a prominent position in the region in terms of social, cultural, linguistic, political and social aspects. Urdu has a high-flying place among the spoken languages. Is a symbol of Punjabi Sufis of the sixteenth to nineteenth centuries played an important role in promoting this common civilization and culture. In their communications, these creators also taught great virtues such as unity, brotherhood, brotherhood, compassionate humanity, also taught strong ideological ideas while opposing. Chishti Sofia has been prominent in this process, who discovered the hidden relationship between the creator and the creatures through symbolic expression and also linked the Urdu language with the culture of the Punjab. Linguists also say that the original birthplace of Urdu is Punjab and it is here that the most prominent contribution in the promotion and development of this young language has been made by the Sufi writers of Punjab.
References
۱۔ اقبال صلاح الدین: تاریخ پنجاب: لاہور، عزیز پبلشرز چوک اردو بازار:۱۹۸۸ء،ص۱۹
۲۔ ڈاکٹر ناشر نقوی، اُردو پنجاب اور سِکھ شعراء،پنجابی یونیورسٹی،پٹیالہ ۱۹۹۹،ص۔۲۷
۳۔ آئن ٹالبوٹ (مترجم: پروفیسر طاہر کامران): تاریخ پنجاب:لاہور، تخلیقات:۲۰۰۶ء،ص۲۳
۴۔ مسکین علی حجازی،ڈاکٹر:پنجاب میں اردو صحافت کی تاریخ: لاہور،سنگ میل پبلی کیشنز: ۱۹۹۶، ص ۱۵
۵۔ ایضا ً، ص۱۸۔۱۹
۶۔ حمید اللہ ہاشمی ’’پاکستانی زبانیں (پنجابی، پہاڑی ، گوجری) ‘‘ اسلام ا?باد علامہ اقبال اوپن یونیورسٹی، ۴۰۰۲، ص ۷
۷۔ ایضاََ ، ص ۱۲
۸۔ اقبال صلاح الدین: عزیز پبلشرز ، لاہور ۱۹۷۴، تاریخ پنجاب: ص۱۵
۹۔ محمود شیرانی؛ حافظ ، پنجاب میں اُردو،نسیم بُک ڈپو،لاٹوس روڈ،لکھنئو ۱۹۸۱،ص۔۹۹
۱۰۔ جمیل جالبی؛ڈاکٹر ،تاریخِ اردو ادب:مجلس ترقی ادب ، لاہور، ج:۱، ص:۷۴
۱۱۔ گیانی عباد اللہ،گورو گرنتھ صاب اور اُردو، مرکزی اُردو بورڈ،لاہور ۱۹۶۶ ،ص۔۷۲
۱۲۔ الف د نسیم: اردو قدیم اور چشتی صوفیا:اسلام آباد، مقتدرہ قومی زبان پاکستان:۱۹۹۷ء،ص۹
۱۳۔ تبسم صوفی ، مشمولہ پاکستان میں اردو [چوتھی جلد پنجاب ] مقتدرہ قومی زبان اسلام آباد ، ۲۰۰۶ ، ص ۶۱
۱۴۔ محمود شیرانی حافظ ، پنجاب میں اُردو،نسیم بُک ڈپو،لاٹوس روڈ،لکھنئو ۱۹۸۱،ص۲۴
۱۵۔ مجیب رضوی، خسرو نامہ، مکتبہ جامعہ لمیٹیڈ، جامعہ نگر نئی دہلی ۱۹۸۷،ص۳۹
۱۶۔ محمود شیرانی حافظ ، پنجاب میں اُردو،نسیم بُک ڈپو،لاٹوس روڈ،لکھنئو ۱۹۸۱،ص۶۵
۱۷۔ نظیراحمد،ڈاکٹر ، امیر خسرو کے ادبی وشعری کمالات پرایک نظر، مشمولہ ہندوستانی زبان بمبئی،خسرو نمبر ۱۹۷۲ص۷۹
۱۸۔ شمس القادری، اردو قدیم لکھنو۱۹۲۹،ص۳۰، بحوالہ امیر خسرو کا ہندوی کلام، ص ۸۸
۱۹۔ گوپی چند نارنگ، ’امیر خسرو کا ہندوی کلام مع نسخہ برلن ذخیرہ اشپرنگر،ایجوکیشنل پبلشنگ ہاوس، دہلی (طبع سوم)۱۹۹۲، ص ۱۰۸
۲۰۔ جمیل جالبی ڈاکٹر ، تاریخ ادب اردو (جلد اول)، ایجوکیشنل پبشنگ ہاؤس دہلی ۲۰۱۳، ص ۲۹
۲۱۔ علامہ شبلی نعمانی، شعر العجم (دوم)، دارالمصنفین شبلی اکیڈمی، اعظم گڑھ یوپی،۲۰۱۴، ص ۱۰۸
۲۲۔ محمود شیرانی حافظ ، پنجاب میں اُردو،نسیم بُک ڈپو،لاٹوس روڈ،لکھنئو ۱۹۸۱،ص۲۵
۲۳۔ رام بابو سکسینہ:تاریخ ادب اردو:کراچی ،غضنفر اکیڈمی پاکستان ۔۳۰ ۔اردو بازار:۲۰۰۳ء،ص۴۰۲
۲۴۔ محمود شیرانی حافظ ، مشمولہ پاکستان میں اردو [چوتھی جلد پنجاب ] مقتدرہ قومی زبان اسلام آباد ، ۲۰۰۶، ص ۱۲
۲۵۔ ایضا ، ص ۱۳
۲۶۔ خورشید احمد خان،یوسفی: پنجاب کے قدیم شعرا:اسلام آباد، مقتدرہ قومی زبان ۱۹۹۲ء،ص۵تا۸
۲۷۔ عطش درانی: پنجاب میں اردو اور دفتری زبان: لاہور، نذیر سنز پبلشرز ۴۰ ۔اے اردو بازار:۱۹۸۹ء،ص۳۶
۲۸۔ جمیل جالبی،ڈاکٹر: تاریخ ادب اردو(جلد اوّل):لاہور،مجلس ترقی اردو ادب:۱۹۷۵ء،ص۵۹۲
۲۹۔ ایضا ، ص ۲۲، ۲۳
۳۰۔ پروفیسر محمود شیرانی،پنجاب میں اُردو،نسیم بُک ڈپو،لاٹوس روڈ،لکھنئو ۱۹۸۱،ص،۱۹
۳۱۔ آزاد گلاوٹی، اذکار، طالب سہارنپور ۱۹۷۸،ص۔۵۴
۳۲۔ طاہرہ رباب ، کانگاں وارث شاہ نمبر، شمارہ اپریل تا جون ۲۰۱۱۱، ص ۶۲۲
۳۳۔ جمیل جالبی،ڈاکٹر: تاریخ ادب اردو(جلد دوم):لاہور،مجلس ترقی اردو ادب:۱۹۷۵ء،ص۶۵۷
۳۴۔ ایضا ً ص ۶۵۸
۳۵۔ محمود شیرانی حافظ ، پنجاب میں اُردو،نسیم بُک ڈپو،لاٹوس روڈ،لکھنئو ۱۹۸۱،ص۳۱۸
۳۶۔ جمیل جالبی،ڈاکٹر: تاریخ ادب اردو(جلد دوم ):لاہور،مجلس ترقی اردو ادب:۱۹۷۵ء،ص۶۵۹
۳۷۔ علی محمد خان،ڈاکٹر: لاہور کا دبستان شاعری: لاہور،نشریات:۲۰۰۸ء،ص۹
۳۸۔ سلیم اختر،ڈاکٹر:اردو ادب کی مختصر ترین تاریخ:ص۷۰
Full Text: PDF
Refbacks
- There are currently no refbacks.
