حکیم ابوالمجد مجدود بن آدم سنایی غزنوی از برجسته ‌ترین شاعران و عارفان زبان فارسی‌ در اواخر قرن پنجم و اوایل قرن ششم هجری است. وی از نخستین شاعرانی که مضامین عرفانی، اخلاقی، حکمی و انتقادی را به‌ صورت گسترده و وارد شعر فارسی کرد و از این جهت، در تاریخ ادبیات فارسی جایگاهی ممتاز دارد. سنایی در آغاز زندگی شاعری مدیحه ‌سرا و وابسته به دربار بود، اما پس از تحولی روحی و فکری، از مدح پادشاهان فاصله گرفت و شعر خود را در خدمت بیان اندیشه‌های عرفانی، اخلاقی و اجتماعی قرار داد. مهم ‌ترین اثر عرفانی او، مثنوی حدیقة‌الحقیقة و شریعة‌الطریقة است که از نخستین آثار مستقل عرفانی در قالب مثنوی به شمار می‌رود.سنایی افزون بر حدیقة‌الحقیقة، آثار دیگری چون سیرالعباد الی‌المعاد، طریق‌التحقیق و کارنامۀ بلخ را از خود به یادگار گذاشته است. قصاید، غزلیات، رباعیات، قطعات و مفردات او نیز در دیوان وی گرد آمده ‌اند. اندیشه‌های عرفانی و اخلاقی سنایی بعدها بر شاعران بزرگی چون عطار نیشابوری و مولانا جلال‌الدین محمد بلخی تأثیر گذاشت. این مقاله با بررسی زندگی، سیر فکری، آثار و ویژگی‌های شعری سنایی، جایگاه او را در تحول شعر عرفانی فارسی بررسی می‌کند.

واژه‌های کلیدی: سنایی غزنوی، شعرعرفانی، حدیقة‌الحقیقة، تصوف و عرفان، ادبیات فارسی.